Upwork Eğitimi – 0’dan İlk Dolara

Upwork Eğitimi – 0’dan İlk Dolara

Bu yazı Zekeriya Mulbay’ın Birlikte İhracat için Youtube’a hazırladığı “Upwork Eğitimi” video serisinin metinleştirilmiş halidir. Bu seriyi youtube üzerinden de izleyip faydalanabilirsiniz. Keyifli okumalar.

Önünde 2 seçenek var. Şimdiye kadar nasıl çalışıyorsan devam etmek ya da yaptığın işi İngilizce bilgin ile, Upwork üzerinden pazarlayarak ihracat yapmaya başlamak. İlk seçenek daha güvenli ama ikinci seçenek sana yüksek kazancın ve iş/özel hayat dengesinin kapısını aralayacak. Bu kurs ikinci seçeneğin yapılabilir olduğunu göstermek için hazırlandı. Tek yapman gereken bu kaynağı inceledikten sonra her gün en az 1 saat Upwork’e vakit ayırmak.

Bir Çift Lafım var

Eğer bu eğitimi youtube üzerinden ücretsiz dinliyorsan veya okuyorsan sana birkaç çift lafım var. Bu eğitimi ilk çıkaracağım zaman ücretli çıkarmayı düşündüm fakat amacım daha fazla kişiye bu eğitimlerin ulaşması. Bu nedenle büyük ihtimalle birlikteihracat.com üzerinde aynı eğitimi birebir içerikle ücretli versiyonunu koyacağım. Senden bir ricam var.

Bu bilgileri kazanmak için çok ciddi zaman ve para harcadım. Kendi ömrümden bir miktar ömür harcadım. Eğer bu eğitimleri alıyorsan ve gerçekten para kazanmaya başladıysan web sitesine gidip “aynı” eğitim olsa da ücretli versiyonu alabilirsin. Bu benim için motivasyondan ziyade birlikte ihracat topluluğuna daha fazla zaman ayırmama yardımcı olacak. Bu eğitimleri aldıysan, para kazandın ama para vermek istemiyorsan lütfen bu eğitimlerin yayılmasına yardımcı ol. Daha fazla kişiye ulaşsın ve daha fazla ihracat yapan insan olsun. Discord topluluğuna katılıp orada deneyimlerini paylaş. İnsanlarla etkileşimi gir. Topluluk bunun için var. Birbirine destek olup ihracat yapmak için var.

Saat şuan sabah 3. 6-7 saatte eğitimleri bitirdim. Mümkün olduğunda edit yapmadım, içimden geldiğince konuştum. Umarım faydalı olur. Geri bildirimlerin bizim için çok önemli. Amacım biraz daha fazla insanın bireysel ihracata uyanması. Bu kadar, umarım eğitimler hoşuna gider.

İhracat

Neden ihracat?

İhracat Nedir?  Neden İhracat Yapmalıyız? İhracat yaparak sadece kendin kazanamazsın, ülkedeki herkes adına para kazanmış olursun. Alım gücümüz artar, refah seviyemiz yükselir ve en önemli daha kolay para kazanırız.

“Neden ihracat?” sorusunu cevaplamak çok kolay. Eğer ailen ile yaşıyorsan ve öğrenciysen büyük ihtimalle ailen çalışıp eve para getiriyor. En temel haliyle ailen ihracat yapıyor. Dışarıya faydalı olup içeriye para getiriyor. Eğer bir şirkette çalışıyorsan zaten şirketin birincil amacı ihracat yapmak. Şirketin sınırlarının dışına ihracat yapmak. Eğer bunu yapamıyorsa ya sana maaş veremiyor, ya zam yapamıyor ya da çalışma arkadaşlarınla yollarını ayırmak zorunda kalıyor.

Aynı kavramı ülke için düşündüğünde 83 milyon ihracat yapabiliyorsa hepsi kazanıyor. Ülke içindeki insanların toplam geliri ülkenin refahı anlamına geliyor. Senin çevren ülke dışına ihracat yaptıkça para geliyor ve bu parayla daha refah dolu, alım gücünün yüksek olduğu bir dünyaya doğru gidiyoruz. Etrafındakilerin refahının yükselmesi direkt seninle alakalı.

Neden dolar kazanmalı?

Neden Dolar Kazanmalıyız? Hak ettiğin parayı kazanmadığını mı düşünüyorsun? Peki Nasıl Dolar Kazanabilirim? Kendimize nasıl yatırım yapabiliriz?

Dolar kazanma kavramını ben biraz “iyi para kazanma” olarak çeviriyorum. Hayatında güzel şeyler yaparak iyi para kazanan biri ise ileride daha güzel şeyler yapmak için kendine zaman ayırabilir. Ve bu ayırdığı zamanda kendisini daha geliştirerek ileride daha fazla kazanabilir. Eğer günde 15 saat kazanıyorsan ve hakettiğini düşündüğün parayı alamıyorsan akşamları eve yorgun ve moralsiz gidiyorsun. Hafta Sonunu iple çekiyorsun, dinlenmek istiyorsun. Pazartesi’den nefret ediyorsun.

Bu döngü seni sürekli çok çalışıp az kazanmaya itiyor ve kısır bir döngü olarak Dolar karşısında eriyen bir TL ile daha az kazanmaya başlıyorsun. Fakat hayatın bir kenarında dolar kazanırsan bu sefer ileride en azından kendin için birikim yapmaya başlıyorsun ve belirli bir aşamadan sonra gelirinin bir kısmı dolardan geliyorsa bu sefer günde 15 değil de 6-7 saat çalışarak aynı parayı kazanıyorsun.

Geri kalan zamanında dinlenmek doğru ama dinlenmenin yanında kendini geliştiriyorsan bu sefer ileride daha yüksek paralar kazanmak için kendine yatırım yapıyorsun. Bu yatırımlar sonucunda 3-5 ay sonra daha az çalışıp daha fazla kazanacağın bir dünyaya geçiş yapıyorsun.

Bu bir kısır döngü. Hem iyi hem kötü tarafa dönen bir kısır döngü. Hangi döngüyü seçeceğin biraz daha senin anlayışınla alakalı. Dolar kazanmaya bir de bu yönden bak derim.

Farklı zaman dilimlerinde çalışmak

Dünya’nın farklı yerlerine uzaktan freelancer olarak çalışarak dolar kazanmak ister misin?  Dünya’nın farklı zaman dilimlerine iş yaparken nelere dikkat etmeliyiz?

Eğer ihracat yapıyorsanız ve birden fazla müşteriyle çalışıyorsanız onların zaman dilimine ayak uydurmanız gerekiyor. Bulunduğunuz konum onlar için pek bir anlam ifade etmiyor. O yüzden öncelikle müşterilerinizi doğru seçmeniz gerek. Benim gibi yapmamanız gerekiyor.

Örneğin mümkünse hepsini Amerikadan seçerseniz mesai saatleriniz akşam başlayıp gece yarısına kadar devam ediyor. Ama benim gibi çok farklı saat dilimlerine çalışıyorsanız daha karmaşık bir mesai saatine sahip oluyorsanız. Bu da ihracat yapıyorsanız ve birden fazla müşteriyle çalışıyorsanız düşünmeniz gereken bir şey. Bunu da göstermek istedim.

#birlikteihracat Slack Topluluğu

Slack topluluğu artık yok. Discord üzerinden devam ediyoruz. İçerisi hakkında fikir edinmek istersen ana sayfadaki videoyu izleyebilirsiniz.

Freelance Dünyası

Hiç freelance çalıştın mı?

Hiç Freelancer İş Yaptın mı? Freelancer veya maaşlı çalışmak hangisi senin daha uygun? 

Freelancer çalışırken iletişim çok önemli. Özellikle yaptığın işi karşı tarafa iyi aktarabilmen çok önemli. Müşteriyi iyi anlayıp ve tamamladığın işi iyi aktarabilmek çok önemli.

Çok uzun yıllara dayanan deneyimin olabilir ama hiç freelance iş yapmadıysan Upwork senin için uygun platform olmayabilir. Çünkü maaşlı çalışmak veya kendi işini yapmak.

Önce maaşlı çalışmaktan başlayayım. Maaşlı çalışırken alacağın maaş görece belirlidir. Çok küçük performans primleri gelebilir ama senin performansının değerlendirmesi senin yöneticine bağlıdır. Böyle olduğu için kendini bir şekilde ileri doğru zorlamazsın veya bir işi kısa zamanlı yaptığında ekstra ödüllendirilmessin.

Ama freelance çalışırken durum böyle değildir. Bir işin kapsamını ve bütçesini karşı tarafla birlikte pazarlık yaparak senin belirlemen gerekir. İşi doğru yapman önemli değil, onu karşı tarafa doğru anlatabilmek de önemli.

Freelance çalıştığında sen biraz kapının dışındaki mandal oluyorsun. Yani karşı taraf o işi istemediğinde sözleşmede yazmıyorsa direkt yolları ayırabiliyor. Birine kızdıysa hıncını senden çıkartabiliyor. Stres yönetimine hazır olman, karşı tarafı anlayabiliyor olman gerekiyor. Genelde freelancerları karşı taraf yönlendiriyor ama kendi çalışanı gibi tutup tek tek yapmıyor. Sen outsource bir hizmet veriyorsun ve onun bilmediği bir alanda hizmet veriyorsun. O yüzden büyük oranda işi teslim edebilmek teknik ve iletişim bilgilerine bakıyor. Bunu da upwork’e girmeden önce düşünmeni isterim.

Mesai kavramı senin için önemli mi?

Mesai Kavramı senin için önemli mi? Upwork ile dolar kazanmak için Amerika, Avrupa veya Asya kıtasıyla çalışman gerekebilir. Upwork’te düzenli bir saatte çalışmaya başlamadan önce birkaç ay gece-gündüz farklı saatlerde çalışmaya hazır olmalısın.

Mesai kavramı senin için var mı? Örneğin ben sabah kesinlikle 9’da kahvemi içerek mesaime başlarım, öğlen ara veririm ve akşam 6 olduğunda bilgisayarı kapatırım diyorsan Upwork’te çalışma ve freelance işleri senin için çok uygun olmayabilir. Çünkü burası saat kavramının biraz daha göreceli,esnek olduğu bir yer. İyi tarafı kendi saatlerini belirleyebiliyorsun ama kötü tarafı saatler esnek yani bilgisayarımı kapatırım olayı çok da olmuyor. Eğer birden fazla saat diliminde ve farklı ülkelerde müşterilerle çalışıyorsan belki gece uyanıp çalışman bile gerekebiliyor. Benim ayda bir kaç gecem vardır Amerikalı müşteriler için çalıştığım ve onların da mesai yaptığı günler.

O yüzden eğer upwork’e giriş yapmak istiyorsan biraz daha kendini yokla. Biraz daha düzenli çalışmak isteyen bir kişiysen burası çok da uygun olmayabilir ama bir kaç tane müşteri bulursun onlarla düzenli çalışmaya başlarsın bu bestcase yani en iyi senaryo ama bu en iyi senaryoya ulaşıncaya kadar en azından 2-3 ay belki 5 ay önünde stresli ve farklı zaman dilimlerinde farklı müşterilerle çalışabileceğin bir yol var,patika var lütfen bunu da göz önünde bulundur.

Hangi uzmanlığım para eder?

Upwork’te freelancer iş yaparken kendini nasıl tanımlamalısın? Upwork profilini nasıl doldurmalısın? Upwork doğru profil nasıl oluşturulur? 

Ana mesleğini alt dallarına ayırmalısın. Masa başında yapmak için uygun en güçlü yeteneğini sunmalısın. Yeteneklerini keşfetmeye çalış.

Upwork’te profil oluştururken kendini tek bir insan olarak görme, tek bir uzmanlık alanı görme. Mutlaka birden fazla alanda uzmanlığın var. Örneğin tasarımcıysan birden fazla tool kullanabiliyorsun veya retouch işini yapabiliyorsun veya animasyon yapabiliyorsun. Analytics’den örneğin benim gibi veriyi görselleştirebiliyorsun, analiz edebiliyorsun, entegre edebiliyorsun bunlar senin farklı farklı yapabildiğin şeyler. Ben analistim ama ilk işimi google spreadsheet’de yaptım çok alakasız bir şeydi.

Örneğin bir yerde mühendis olarak çalışıyorsan belki excel bilgin çok iyi olabilir. İngilizcen çok iyiyse mesela öğretmensen belki sadece İngilizce-Türkçe çeviri ya da Türkçe-İngilizce çeviri yaparak upwork’ten para kazanabilirsin. Bunun gibi kendini biraz dinle ve ana mesleğini unut,bunu alt dallara ayır. Hangi işini masa başında yapabiliyorsan onunla upwork profili açmaya çalış.

İçinde ben her şeyimi upwork’e koymalıyım hissiyatı olabilir ama bundan kurtul sadece en güçlü ve belki de şu ana kadar hiç para kazanamadığın bir yeteneğin upwork’e çok uygun,onu keşfetmeye çalış ve onu ekle upwork sadece bir tool seni tamamen yansıtan bir profil değil bunu sakın unutma.

Zaman ve Mekan Bağımsız Çalışma

Upwork’te çalışmanın avantajları nelerdir? 

En büyük avantajları istediğin zaman istediğin yerden çalışma imkanı sunması. Çocuğumla daha fazla zaman geçirmek benim için gerçekten önemli.

Freelancer olarak hedeflerimden biri de Dünyanın farklı yerlerinde dönüşümlü olarak çalışabilmek. 11 ay sabit bir yerde çalışmaktansa birkaç ay boyunca istediğim ülkede hem çalışıp hem de tatil yapmak istiyorum.

Upwork’ün benim için en iyi avantajlarından bir tanesi lokasyon ve zaman bağımsız çalışmak. Bir aile babasıyım ben 2.5 yaşında bir kızım var Zeynep ve en büyük isteklerimden biri onunla birlikte onun büyüdüğüne birinci elden şahit olmak. Akşam gelince videolarini izlemek istemiyorum,bir ihtiyacı olduğunda,bana bir şey söylemek istediğinde bana gelip söyleyebilmesini istiyorum. Upwork ile birlikte bu diğer freelancer platformları için de geçerli ama benim için upwork. Upwork ile birlikte bu şansa eriştim.

İlerisi için bir planımız var o plan da örneğin 11-11.5 ay tek bir yerde çalışmak değil biraz daha örneğin 3 ay Türkiye’de çalışmak 3 ay Amerika’da çalışmak San Diego’da belki. Daha sonra gelip 6 ay İngiltere’de çalışmak gibi biraz daha dünya vatandaşlığına giden yapıya doğru gitmek. Eskiden 11 ay 11.5 ay çalışıp biriktirdiklerimizle 1-2 hafta tatil yapmaya çalışıyorduk. Özellikle yurt dışına giderken. Hem tatil çok çabuk bitiyor hem diğer 11-11.5 ay çalışırken çok sıkılarak çalışıyorum ama bunun bir orta yolu olmalıydı.

Upwork gibi platformlar aslında hem bir yerde dolaşarak hem de para kazanabileceğim dijital no-madlığın bir girişi oldu benim için. Saat bağımsızlığı olması ayrıca önemli çünkü o anda çalışmak istemeyebilirim. Acil bir iş yoksa o 1 saat belki kızımla parka gitmek veya eşimle film izlemek isteyebilirim. Belki de akşam çalışmak isterim. Belki herkes uyuduğunda çalışmak isterim veya sabah erken kalkıyorumdur saatimi de bana göre ayarlayabilmek en büyük avantajlarımdan birisi oldu. Sanırım bunun için ekleyebileceğim başka bir konu yok.

Yeni mezunum Upwork benim için uygun mu?

Yeni mezun veya sektöre yeni girenler Upwork’te Nasıl Dolar Kazanır?

Upwork’e girmeden önce 3-4 tane freelancer iş yapmış olman ve onlardan bazılarını batırmış olman tecrübe açısından önemli. Teknik bilginin yanında Upwork’te en önemli unsur iletişim. Upwork çalışmaya başlar başlamaz düşük yıldız alırsan yeni müşteriler seninle çalışmak istemeyebilir.

Yeni mezun ve sektöre yeni giren insanlardan en çok gelen soru; “Ben yeni mezun oldum upworkte iş alabilir miyim ?” İş alabilirsin upworkte iş almak çok da zor değil profili düzgün bir şekilde planladıysak ve belli başlı işleri portfolyoya koyduysak. Esas önemli olan işi teslim etmek. Teorik olarak bilgin var ama gerçek hayatta bir pratik sağlamadıysan tavsiyem Türkiye içerisinde 3-4 tane minimum freelance iş yapman ve mümkünse bunların bir kaç tanesini batırman çünkü neredeyse demeyeyim ama çoğu işte düzgün bir brief gelmiyor, işin kapsamı çok net olmuyor, karşıdaki müşterinin ters bir zamanına geliyor veya isteğini çok net bir şekilde anlatamıyor.

Upwork daha çok senin teknik bilginin saatle satılmasını yansıtsa da upworkte başarılı olmak için müşterinin dilini anlamak ve ona göre yaklaşmak gerekiyor. Yani neredeyse %50’si belki daha fazlası müşteri iletişimi. O yüzden upworke girmeden önce ilk tavsiyem ülke içerisinde bire bir hata yapıp geri bildirim alabileceğin kişilerle kendini freelance çalıştırmaya alıştırman olur. Çünkü eğer upworkte özellikle ilk bir kaç işinden düşük yıldız alırsan profili kapat git yani toparlaman çok zor olur.

Düşünsene 2 ya da 3 tane iş yaptın bir tanesi 1 yıldız. Bir daha başvurduğun işlerde adam ilk başta profiline bakacak ve kötü yıldızı görecek. O yüzden ilk başta yeni mezun isen müşteriyle direkt çalışmaya çalış en azından 3-4 farklı müşteriyle.

Moralin mi bozuldu?

Upwork’te birçok işe başvurdun ama hiç geri dönüş alamadın mı? Freelancer çalışabilmek ve istikrarlı şekilde aksiyon alabilmek uzun bir süreç. 

Eğer hiç geri dönüş alamıyorsan ya başvurduğun alanları ve profilleri incelemelisin ya da “cover letter”-niyet mektubunu yeniden gözden geçirmelisin.

Loom videosu ekleyerek niyet mektubunun açılıp açılmadığını takip edebilirsin.

Takılıp kalma, her adımını optimize et! Düzenli şekilde dolar kazanmaya başlayacaksın, Moral bozma!

Sürecin herhangi aşamasında moralin bozulmuş olabilir. Örneğin profilini oluşturmak için kendini yetersiz görmüş olabilirsin. Profilini oluşturduktan sonra 15-20 yere başvurup herhangi dönüş almayabilirsin.

Unutma, bu bir süreç. Seninle birebir aynı şeyleri yapan kişinin başarılarını görüp moral bozukluğu yaşama. Moral bozmanın bir anlamı yok. Önemli olan nerede takıldıysan takıldığın yeri net görebilmek, anlamak ve aksiyon almak. Dönüş alamıyorsan ya başvurduğun kişiler-firmalar yanlış veya coverletter’ın yanlış. Loom videosu ekleyebilirsin.

Şöyle düşünebilirsin; su akmaya çalışıyor ama bir yerde takılmış. Orayı açtığında diğer aşamaya geçiyor. Orada yine takılabilir veya devam edebilir. Bu noktada moral bozmayıp bir sonraki aşamayı da çözmek gerekiyor. Süreç profilin oluşturulması, işlere başvurup potansiyel işlerin bulunması, mülakat, işe alınması şeklinde ilerliyor. Her aşamada takılma ihtimalin çok yüksek. Bu videoları zaten daha az takılman için yapıyorum. Discord grubu da seninle benzer insanlarla oluşuyor. Eğer sistematik bakmazsan bu işi erken bırakmak isteyebilirsin. Lütfen bu şekilde bakma ve her adımını iyileştirmeye çalış. İş almaya başladıktan sonra zaten gelirin Upwork üzerinden oluşacak ve daha rahat iş bulabileceksin. Yola devam.

Profil

Mesleğim Upwork’e uygun mu?

Upwork’de kimler iş yapabilir sorusu bana çok geliyor. Ben data-analyistim. Kullandığım çok basit bir formül var. Sen işini evden çıkmadan bilgisayar başında yapabiliyor musun ve yaptığın iş tek başına bir anlam ifade edebiliyor mu? Bu iki soruya da cevabın evet ise sen iş yapabilirsin. Örneğin çeviri yapıyorsan, uygulama geliştiriyorsan, dijital pazarlama yapıyorsan. Öğretmen isen online eğitim verebiliyorsun. Mimar isen 3D Tasarım yapabiliyorsun. Bu insanlar da masabaşı çalıştıkları için çok rahat çalışıyorlar. Örneğin fotoğrafçıysan, özel çekimlere gitmen gerekiyorsa sana uygun olmayabilir.

Upwork Profil Felsefesi

İyi profil nasıl oluşturulur göstermeden önce biraz daha işin felsefesine girmek istiyorum. Profil seni ilk defa tanıyan birisinin seni anlama noktası. Ona belirli birkaç şey veriyorsun, ona bakarak seni anlamaya çalışıyor. Hedef kitleyi anlamak gerekiyor. Upwork’te seni hiç tanımayan birisi hesap geçmişin yoksa sana çok çok kapsamlı bir iş vermez. O yüzden ilk dönemde görece düşük işlerin ön plana çıkması gerekiyor. Upwork Linked-in değil. Yani bütün geçmişini yazmamalısın. Bir işveren core işini yaptırmaz. Hatalı olsa da kabul edebileceği bir işi yaptırır. İlk başta biraz kırabilir fakat bu işin doğası bu. Mümkün olduğunca ücreti düşük ve halihazırda deneyiminin yüksek olduğu işi ön-plana çıkart. İlk defa seni tanıyacak birisinin görmesini istediği şeyleri yaz. Zaten o kişiye bir iş yaptıysan ve bir güven oluştuysa o kişiyle uzun süre çalışabiliyorsun.

Kendime uygun profili nasıl bulurum?

En iyi profilleri görebileceğin bir link var. Browse Top Freelancers by Category – Upwork

Bütün alanlara hakim değilim ama burada kendine uygun bir alan bulursan o alandaki top 20-30 profili görebiliyorsun. Profillere bakarken bazı noktaları gözünden kaçırmamanı rica edeceğim. Herkesin yolu ayrı. Freelancerlar çok fazla ve birkaç kişiden şey duydum. “Bu kadar iyi freelancer var, beni neden seçsinler?”

     Freelancer’dan çok işçi-arayanlar var. Bu profillerden bir kopyala-yapıştır yapma. İncele, detaylarına gir. Sadece esinlen. Kendi deneyimin ne ise, hayat seni nereye sürüklediyse ona uygun bir profil oluştur. İnan burada seninle rekabet eden 100 kişi varsa 1000 farklı iş var. Ayrıca en yüksek freelancer genelde meşguller ve iş alamıyorlar.. Bu senin için bir avantaj.

Nasıl olmalı?

Profil nasıl olmalı kısmında zaten Upwork bizi yönlendiriyor. Bir açıklama kısmı var. İlk defa profil hazırlıyorsanız ve geçmişiniz yoksa “Work History” kısmı kapalı oluyor.

Başlıca kısımlar ise;

Pre-packaged projects: Önceden paketlediğiniz projeler.

Testimonials: Referans yazıları.

Certifications: Sertifikalarınız.

Employment history: İş geçmişiniz.

Bunların dışında portfolyo var ama ben Agency olarak açtığım için farklı hesaba ekledim. Portfolyo kısmına birazdan geleceğiz.

Önce biraz kendini bilmek gerekiyor. Alt-profiller var. Ben bu kısımda hangi alt-profilde ne kadar para kazandığımı ekleyebiliyorum. Bu kısmı çok verimli kullanmadım. Toplamda 3 tane alt-profil oluşturabiliyoruz. Ama kendime baktığımda ben veri görselleştirebiliyorum. Entegre ve Analiz edebiliyorum. Bunlara özel 3 adet alt-profil oluştursam çok daha güzel olurdu. Alt-profilleri keşfedinceye kadar gelir etmeye başladığım için artık buraya çok da önem vermedim. Alt-profil oluştururken kendi yaptığınız hizmetlere bakın ve birbiriyle ilgili olabilecek maksimum 3 tane alt-profil oluşturun. Alakasız alanları alt-profil olarak eklemeyin.

Saatlik ücret için genelde 5-10 dolarlık saatlik ücretler çok doğru değil. Yaptığın işe göre değişir fakat Türkiye için minimum 15-20 dolardan başlatmayı öneriyorum. Bunun nedeni ise eğer 5 dolarlık bir işle başlarsanız 2-3 dolarlık artış yaparak ilerlersiniz. Ama 15-20 dolarlık bir iş alırsanız bu sefer bir sonraki işiniz 25-30 dolar olabilir. Unutmayın amacımız kısa dönemde para kazanmak değil, uzun dönemde sağlıklı ve iyi para kazanmak. O yüzden tavsiyem özellikle Hindistanlılara bakıp düşük ücretler vermeyin.

Profil sizi ilk defa insanların sizin hakkınızda bilgi alacağı yer. İş açıklamasına isminizi yazmayın. Nerede yaşadığınızı, sizi tanıtan bilgileri yazmayın. Direkt sizden ne alacağını görmesi yeterli. Yani burada tamamen en çok sorulan problemleri buraya yazdım. Eğer yapabiliyorsam sonuna yapabildiğimi belirttim. Profil seni işe almak isteyenin baktığı ve baktıktan sonra kendi kafasındaki soruyla eşleştirebildiği ölçüde başarılı. İstanbul’da veya Londra’da yaşaman pek önemli değil onun için. Onun kafasında bir ürün mü geliştirmek mi var; sen ona benzer bir ürün geliştirip profiline yazdıysan mükemmel bir adaysın.

50 farklı dil biliyor olman o müşteriyi pek ilgilendirmiyor. Tamamen o kişinin kafasında ne var, sen onu çözebiliyor musun bunu düşünmen gerekiyor. Anahtar kelimeler çok önemli. Burada hangi tool’ları kullanıyorsam anahtar kelime olarak ekledim. Çünkü işverenler işe alım için kompleks aramalar yapıyorlar. Onlara da çıkmak gerekiyor. Hangi problemleri çözebiliyorsanız soruları kendinize sorun ve çözebildiğinizi söyleyin. Sizin profilinize bakan kişiler yeni sekmede minimum 4-5 profil açıyor. Her birine hızlıca göz gezdirip elediğini düşünürsek giriş kısmında verebildiğiniz kadar işinizle alakalı bilgi vermeye çalışın.

İçerik yazarken “I-i” kelimesini minimumda kullanın. Çünkü kendinizi beyan ederek bu alanı israf etmeyin. Sizin profili okuyan kişiye nasıl yardımcı olacağınızı anlatmanız gerek. Bu dönüşüm oranlarınızı arttıracak önemli tricklerden birisi.

Eğer hiç work-history yoksa “Pre-packaged projects” kısmında bazı paketler oluşturabilirsiniz. Kaç tane oluşturuluyor hatırlamıyorum. Örneğin yaptığınız standart işler varsa bunları proje olarak oluşturun ve yaklaşık fiyat verin. Bu fiyatlar dahilinde sizinle çalışmak isteyenin kafasında da “Ben bu kişiyle çalışırsam tahmini bütçem bu olur” şeklinde bir yaklaşım olacak. Burayı çok yüksek vermeyin pazarlık yaparız diye. Aşırı da düşük vermeyin, sizi ucuz görmelerini istemem.

Testimonials kısmı var. Ben burada daha önceden çalıştığım ve Testimonials alabileceğim arkadaşlarıma davet gönderdim ve onlardan testimonials aldım. Bu kısıma biraz daha önem veriyorum. Sertifikalar ve çalışma geçmişimi de tamamen ingilizce olarak ekledim.

En önemli kısım portfolyo. Benim hesabımda portfolyo yok çünkü ben Agency üzerinden çalışıyorum. Agency tarafında da çok ciddi bir portfolyo hazırladım. Örneğin verdiğim bütün hizmetler var. Growth plan oluşturabiliyorum mesela. A/B Testing için process var. Test önerileri var. Nasıl sunum yapıyoruz, süreci ilerletiyoruz hepsi var.

Profile bakarken en başta bakılan Work History. İkinci Testimonials. Üçüncü Portfolyo. Dört kendini açıklaman. Bu önem sırasına göre gidiyor diyebilirim. Tamamen karşıdakine odaklan. “Ben” deme, portfolyona önem ver. Minimum 5 farklı portfolyo item’i olsun. Sanırım bunlar profil için yeterli olur.

Saatlik Ücreti Artırma Felsefesi

Upwork’e uzun dönemli bakıyorum yani ilk başta gireyim 5 dolarlık işimi alayım şeklinde değil ben uzun dönemde Upwork’ten nasıl güzel ve rahat para kazanırım buna bakıyorum. O yüzden benim bir stratejim var bu strateji; upworkten alacağım ilk iş 5-10 dolarlık bir iş olmamalı. Bana göre sabit ücretli bir iş ile başlamak her zaman daha karlı. Örneğin minimum 50 dolarlık bir iş ile başlayabilirsin ama ben 200 dolarlık bir iş ile başlamıştım. Sabit işte fixed dediğim yani kapsamı,ücreti belli işte insanlar senin ne kadar çalıştığını bilmiyorlar.

Sen istersen 1 hafta çalış istersen 2 hafta çalış ama ücret sabit 200 dolar ya da 300 dolar. O işi teslim ettikten sonra 300-400 dolarlık sabit işlere bakman gerekiyor. Bu şekilde ikinci işini aldığında ve onu da düzgün bir şekilde teslim ettiğinde gözün biraz daha yükseklerde olsun 600 dolarlık 700 dolarlık işler. Bu işi de alabilirsen ki önüne 5 dolarlık 10 dolarlık çok fazla iş çıkabilir ama önemli olan uzun vadeli kazanmak kısa vadede çok para kazanmak değil bu yüzden bunları bir miktar es geçebilirsen ve yüksek meblağlı 3. veya 4. işini alabilirsen örneğin 600 dolarlık 700 dolarlık benim 3. işim 1000 dolarlıktı.

Düşünsene profilinde hiçbir iş yok ve sen 10 dolarlık bir işe başvuruyorsun saatlik. Adam seni çok seviyor ve haftanın 40 saati seninle çalışmaya başlıyor. Çok düşük yani 400 dolarlık bir gelirin olacak ve hiç yeni iş alamayacaksın çünkü zamanının tamamı doldu. Önce 200 dolar,400 dolar sonra 600 dolarlık iş aldığında bu kez saati 10 dolar değil 20 veya 25 dolar diyebileceksin çünkü zaten kazandığın 1000 dolardan fazla para var artı profilinde 3 tane çok güzel yorumun var ve bunlar sabit ücretli kim ne kadar çalıştığını bilemiyor.

O yüzden 20 veya 25 dolarlık bir iş ile başladığında bu sefer haftalık 400 dolar değil 800 veya 1000 dolarlık bir saatlik ücretle çalışıyorsun bu sefer de aylık 3000-4000 dolarlık bir gelirin oluyor. TL ile çarptığında çok büyük bir rakam olduğunu sende göreceksin. Belki internete baksak genel bir strateji olabilir ama benim kendimin de uyguladığı bir strateji bu.

O yüzden ilk başta lütfen 5-10 dolarlık işlerle başlama. Sabit ücretli işlerle ilerlemeye çalış. Belli bir meblağı kazandıktan sonra hak ettiğini düşündüğün saatlik ücreti profiline yaz ve o saatlik ücretlere bakmaya çalış. Eğer İstanbulda oturuyorsan ilk baştaki fixed ücretler minibüs ondan sonraki saatlik ücretler metrobüs. Saatlik ücretlerle zamanını doldurduğunda bu sefer saatlik ücretini daha fazla yükseltemeyeceğin için bu sefer yine sabit ücretli işler almaya çalışacaksın. Mesela aylık sabit gelen bir iş,burada da sen çalışma verimini artırıp 100 ya da 10 saat çalışmayacaksın da 5 saat çalışarak aynı parayı kazanmaya başlayacaksın. Buna da ben uçak diyorum genellikle. Başta minibüse bineceksin sonra metrobüse bineceksin ondan sonra uçağa bineceksin şeklinde. Biraz daha uzun dönemli bakıp upwork tarafında eğer uzun dönemli ve güzel para kazanmak istiyorsan benim bulduğum en güzel,mantıklı yol bu.

Saatlik Ücreti Arttırma Pratiği

Benim ilk işim 200 dolarlık bir işti ve yaptığım ek geliştirmelerle birlikte 400 dolara kadar çıktı. Daha sonra gittikçe saatlik ücreti arttırmaya başladım. En son aldığım sanit iş 1800$. Bu işlerden sonra saatini yükseltmeye gidiyorsun. Önemli olan sabitler değil, sabitlerden sonra kendini saatlik olarak nasıl konumladığın. Paraya ihtiyacınız olsa bile çok hızlı bir şekilde zamanı doldurmamak gerekiyor. Ben 75$ üzerine geçtiğimde çok da iş alamadım. Siz de böyle iş aldıkça yukarı çekebilir ve iş alımınız yavaşlarsa biraz daha aşağı çekebilirsiniz. Benim de yolculuğum bu şekilde oldu.

Bireysel mi yoksa Ajans hesabı mı?

Ajans hesabı veya Freelancer hesabı açmak size kalmış. Bu arada Ajans hesabı ayrı bir hesap değil. Önce bir Freelancer hesabı açıyorsun. Birkaç arkadaş beraber iş yapmak istersen bu sefer Agency açıyorsun ve hep beraber dahil oluyorsunuz. Upwork genelde freelancerlarla çalışmak isteyenlerin mekanı. Ama bazı işler Ajans ile çalışmaya uygun. Örneğin Full-stack bir app geliştiriliyorsa İOS ve Android Full-stack çalışan kişilerin olduğu Ajans öne çıkabiliyor. İşin burada doğası çok önemli.

İlk İşi Almak

Nasıl Başvurmalıyım?

Bu videonun konusu işe nasıl başvurmalı. İnternette jenerik bir çok örnek var ama ben direkt kendi başvurduğum işlerden size örnekler vereceğim. Herkesin yolu ve yöntemi farklı ama kendi yaşadığım ve kendi deneyimlediğim örnekleri size aktarmak bana çok daha doğru geliyor. İlk aldığım işte google spreedsheet’de bir proje yaptırmak istiyordu. Contact centre var burada google spreedsheet ve earnings üzerinden çeşitli hesaplamalar yaptırmak isteniyordu. Bende benzer earnings olmasa da başka algoritmalarla bu çalışmaları yapmıştım. Google sheet ve data studiodan expert olduğumdan bahsettim. Zaten endüstri mühendisi olduğumdan ve bu tarz hesaplamaları daha önce yaptığımdan bahsettim.

Üniversitede yaptığım bir hesaplama vardı sanırım bu hesaplamanın ekran görüntüsünü paylaştım. Bu kadar cover letter yazarak o işi aldım. İlk aldığım iş buydu. Bundan önce o kadar çok hata yaptım ki birbirine çok benzeyen cover letterlar gönderdim. Sadece bir kısmını değiştiriyordum ve işe uygun hale geldiğini düşünüyordum ama öyle bir olay yok hiçbir şekilde işe uygun hale gelmiyor. Her iş için ayrı bir cover letter yazmak gerekiyor.

İkinci işim ise e-mail marketing ajansınaydı ve yapmak istedikleri şey klaviyo üzerinden bir analiz ve dashboard çıkartmak istiyor. Cover letterda “ben” demedim o kadar çok “ben” demiştim ki “ben” demeyeceğim dedim. “You will have a solid Google Sheets look like a product” dedim yani cover letter olarak bir video gönderip aşağıdaki videodaki gibi e-mail pazarlama eforlarının çıktılarını çok daha rahat görebileceğin istatistik ve analiz de içeren bir google sheete sahip olacaksın yazdım. Bu video önceki yaptığım işlerden birisiyle alakalıydı. Sadece bu kadar. Upuzun bir cover letter yok sadece bu kadarlık bir cover letter ile 1000 dolarlık bir iş aldım.

Sonraki işim 45 dolarlık bir iş,ben bunu aldığımda 50 ya da 55 dolarlık bir işti. Amerika San Antonio’da bir iş. İşte membership-based şirketi olduğundan bahsetmiş ve daha büyük bir pencereden bakmak istediğini belirli bir processleri olduğunu en temel analizlerini örneğin MixPanel biliyor mu Google Analytics biliyor mu bunu soruyor. Sanırım bu benim gördüğüm en güzel ilanlardan biriydi çünkü çok güzel şeyler vardı. Bu işte benim yaklaşımım birebir benzer çalıştığım bir blutv işi vardı o işi örnek olarak gösterdim ama mesela BluTV de yapılan bir işi örnek olarak vermedim. Ben işlere başvurmak için yaptığım işlerden ekran görüntüleri aldım bunları güzelce blurladım,kapattım çoğu yerini ve bir klasör içerisine attım. Klasör içerisinde 15-20 tane dosya var ve tamamen jenerik içeriklere sahip. Hangi proje hangi işe uygunsa onlardan eklenti yaparak cover letterlarımda gönderiyorum. Ben hiçbir şekilde müşterinin datalarını paylaşmıyorum çünkü şöyle düşün senin yanında başkasının dedikodusunu yapan başkasının yanında senin dedikodunu yapar. Sen bir datayı müşterinle paylaşıyorsan o müşteri diyecek ki benim datamı bu kişi başka bir yerde paylaşır. O yüzden kimsenin müşteri datasını kimse ile paylaşmayın. Ben her seferinde karşı tarafı,ilanı anlamak için zaman ayırdım ve en yakın hissiyatım ne ise o şekilde başvurdum. O yüzden çok standart başvurularda bulunmayin,kısa başvurularda bulunmayın,kendinizi çok açıklamayın. Odağınız tamamen karşıda olsun ve onların problemlerini anlayıp çözmeye çalışın sanırım en iyi iş alma yöntemi bu.

Doğru Müşteri Nasıl Seçilir?

Gelin sizinle hangi işe başvurmalı konusunda bir çalışma yapalım. Öncelikle arama sonuçlarını düzgün kullanmak gerekiyor. Direkt işlere bakmamak gerekiyor. Öncelikle filtre tarafına girmek gerekiyor. Bu filtre tarafında kullandığım en önemli filtre “payment verified” bu şu demek; bu arkadaşın kredi kartı sisteme tanımlı ve kartında limit var. Bu neden önemli çünkü sizinle çalışacağı projede bir sistem var upworkte. Örneğin 300 dolarlık bir iş aldınız bu işe başladığınızda upwork bu parayı kişiden çekip sisteme koyuyor ve siz işi tamamladığınızda upwork size ödemeyi yapıyor. Eğer payment verified değil ise parayı alıp alamayacağınızın garantisi yok ama payment verified ise işi yaptığınız sürece parayı her türlü alıyorsunuz. Seviyenize göre değişir ama saatlik ücreti artıracaksanız “expert” tarafı ile başlamanız gerekiyor.

Client history tarafına çok girmiyorum any client history diyorum ama eğer alanınızda çok çok fazla iş varsa 10+ diyebilirsiniz.

Number of proposals kısmı çok önemli. En fazla 10 başvuru olmasını istiyorum çünkü 10 taneden fazla başvuru varsa başvurunuz çok fazla öne çıkmıyor.

Budget kısmına ise dokunmuyorum.

Son olarak kategori ve lokasyon seçeneklerine geliyorum. Burada kategori çok önemli çünkü çok alakasız yerlerden ilanlar gelebiliyor. Lokasyon ise çok önemli değil,istersem ülke seçebiliyorum fakat genelde çok kötü ülkelerden gelmiyor.

Çalışılması gereken ve kaçılması gereken müşteriler var. İş ilanlarına başvurmadan önce ilanı veren firmanın önceki iş alımlarına bakıyorum çok düşük ücretli işler ise çok başvurmuyorum çünkü düşük ücretli çalışan birnevi köle arıyor oluyorlar. Varsayalım ki ben işin detayına baktım ve ben bunu gerçekte olsa 300-400 dolara yaparım ama ilk işim olacağı için bir şekilde bu işi almak istiyorum. Sakın ücreti düşürmeyin 100 dolarlık bir işi 90 dolara yaparım demeyin çünkü bu kendinize güvenmediğiniz anlamına geliyor. Direkt submit a proposal deyin,freelancer olarak başvurun. Zaten çok büyük bir iş olmayacağı için 100 dolarlık bir işe 150 dolarlık bir iş diyorum ve ne kadar sürede teslim edeceğimi seçiyorum ve cover letter kısmına ise açıklamayı okuduğunuzu varsayarak burada “ben şu şekilde yaparım şu formülleri kullanırım.” şeklinde başvuru yapıyorsunuz. Onaylanma ihtimali müşteri görürse çok yüksek. Genelde puana bakiyorum yüzde kaçlık kısmı işe almış ona bakıyorum,ne kadar para harcamış pek önemli değil ama saatlik ücretlere bakıyorum ama ilk işe göre 30 dolarlık bir işi almayı çok beklememek gerekiyor,aldığı yorumlara bakıyorum eğer düşük yorum bir tane ise olabilir diyorum fakat birden fazla kötü yorum varsa evet müşteri kötü olabilir diyorum,hiçbir şekilde bütçeyi düşürmüyorum. İşinizin uzmanısınız,bu işi düzgün bir şekilde satıyorsunuz ve eğer kafanızda 80 değil 120 var ise diyorsunuz ki benim işim 120 dolar 150 dolar ama 500 dolar yazmayın kimse 120 dolarlık bir işe 500 dolar ödemez. İçerikleri okuyun ve sonrasında başvurun.

RSS Bot

Olayın taktiği biraz daha hızlı şekilde başvurmak o yüzden ben ilan düştüğü gibi görmek istiyorum. Bu nasıl mümkün? RSS Bot denen güzel bir eklenti var. Bu eklenti FIPLAB tarafından çıkmış. Tarayıcınızda aratınca direkt bulabilirsiniz. Mac’te kullanımı gayet basit. Peki bu ne işe yarıyor? Yeni bir ilan geldiğinde bana 5 dakika içinde bildirimi geliyor. Aslında tek tek refresh atıp yeni ilan geldi mi diye bakmanın önüne geçiyor. Güzel bir otomasyon.

Loom Taktiği

İlanlara başvurdunuz ve sonuç gelmiyor. Moral bozmadan önce yapacağınız bir şey var. O da Loom Taktiği. Önce sizin coverletterlarınızı açıp okuyorlar mı yoksa açıp bakmıyorlar mı?

Bunun için ben Loom kullanıyorum. Bu eğitim videolarını çekerken de Loom kullanıyorum. Örneğin işe başvururken Coverletter’da birkaç şey yazıyorum ve o işle alakalı bir Loom videosu çekip Coverletter’ın içinde paylaşıyorum. Daha sonra birisi izlerse Loom üzerinden bildirim alıyorum. Her videonun başlığı belirli bir şekilde paylaşırsanız bu sefer hangi ilanınızdaki cover letter okunuyor bunu anlayabilirsiniz. 50 yere başvurdunuz, 5 kişi izledi ve hiç görüşme olmadı. O zaman problem sizde. Fotoğrafınıza bakmanız gerekebilir, title’a bakmanız gerekebilir. Loom bize kendi profilimiz mi yoksa cover letter üzerine mi çalışmamız gerekiyor bilgisini veren yegane araç.

Mülakat

Mülakat kısmını biraz konuşalım. Aldığım işlerden bir tanesinden bahsedeyim. Bu kişi ilk başta yazılı gitmek istedi. Ben her soru için belirli başlı cevapları verdim. Yetmedi görsel sordu. Görsel olarak bu şekilde dataları bağlayabiliriz dedim. Bazı opsiyonlardan sonra bütçeyi konuştuk. 1500 olan bütçesini 1800e çıkarttım. Bu kadar konuşmadan sonra ertesi gün görüşme yaptık. Projeyi bana açtı ve erişimleri istedim. Eğer yüksek ücreti olan işler ise sadece yazışarak ilerlemek pek olmuyor.

Başka bir işte detayı paylaştıktan 3 dakika sonra bir konuşma yapmak istedi. Erişim için e-mail paylaştım. NDA imzaladıktan sonra benden yapıp yapamayacağımı sordu. Bir örnek paylaştıktan sonra işi açtı. Bu mülakatta böyle sürdü.

Genelde mülakatlarda sana ekstradan bir şey sormuyorlar. Zaten işi yapmayı biliyorsan süreç, teslim gibi biraz daha kan uyuşması görüşmeleri oluyor bunlar. Eğer bir ilana başvuruyorsan hemen offline olma. Online olarak kal ve bir cevap gelirse hemen iletişime geçmeye çalış. Video konferans çok büyük oranda gerekiyor.

Kapsam belirlemek

İşin kapsamını belirlemek projenin başında yapılması gereken en önemli şey. Ben seninle bu yola çıkarım fakat bunu yapar şunu yapmam diyebiliyor olmak gerek. Bunun için bir miktar ön çalışma gerekse de yapılması gerekiyor bence. Eğer bir kapsam çalışması yapılmazsa ve fixed-price iş ise müşteri senden ummadığın şeyler istiyor olabilir. Öncelikle yazılı bir şekilde, Upwork mesajlarda geçecek şekilde işin kapsamının belirlenmesi gerekiyor. Müşterinin en başta aklına gelmiyor ve işi yaparken şunu da yapsana deniyor. Çok fazla ek bir şey isterse bu sefer anlaştığımız kapsam bu değildi denmeli.

Eğer kapsam dahilinde işini bitirdiğinde ve o iş buglu çıktıysa sınırsız bir şekilde bug-fix olayını vermen gerekiyor.

Proje fiyatlaması nasıl olmalı?

Fiyat belirleme en sık aldığım sorulardan bir tanesi. Bunun için işin kapsamını doğru belirlemek gerekiyor. Gerekirse 5-10 dakika değil 30-60 dakika harcayabilirsin doğru fiyat vermek için. Doğru fiyat aslında kişi bazında değişiyor. Senin doğru fiyatınla benim doğru fiyatım doğal olarak farklı. Birkaç farklı yöntem var ama benim en sık kullandığım tahmini kaç saatte o işi bitireceğim.  Üzerine %30 revizeleri ekliyorum. Bir miktar indirim yapıyorum. Eğer işin bütçesi belirli ise bu sefer benzer şeyi yapıp kafamda karşılaştırıyorum. Bu adam bu işe 200$ teklif vermiş ama ederi 700$ ise başvurmuyorum. Adam 200$ teklif vermiş, kafamda 400$ varsa ben 300$ teklif edip orta yolu bulmaya çalışıyorum. Genelde yüksek teklif verdiğimde geri dönüşler ciddi şekilde artıyor. Hiçbir zaman düşük teklif verdiğim işlerden cevap alamadım. Eşit teklif verebilirsin. Daha yüksek teklif verebilirsiniz.

Sözleşme başlamadım işe başlamalı mı?

Sözleşme başlamadan önce işe kesinlikle başlama. Fakat işin doğası gereği küçük bir ön çalışma gerekebilir. Bunun yanında bazı sabit ücretli ve yüksek fiyatlı işlerde bir miktar önden çalışma gerekebiliyor. Çok basit şeyler ise önden yapıp verebiliyorum.

En çok yaptığım hatalar

Yaptığım hatalardan bahsetmek istiyorum. En azından Upwork sürecinde. Bu hatalardan en önemlisi geçmiş işlere başvurmak. 1 gün bile olmuş işlere başvurma taraftarı değilim. Maksimum 1 saat önce ilanlara başvurmak gerekiyor. Ben hesabı ilk açtığımda 1-4 ay önce açılmış ilanlara bile başvurdum. Deli gibi connectlere para harcadım fakat geri dönüş alamadım.

RSS Bot açmadan önce her saat arama sorgusu yapmam gerekiyordu ve çok büyük zaman kaybıydı. Benimle alakalı alakasız her işe başvurdum ve cevap oranlarım çok düşük oldu.

İş Teslimi

İyi müşteri vs Kötü müşteri

Maalesef müşteriler karpuz değil. Çalışmadan iyi mi kötü mü bilemiyorsun. Bir kere çalışman gerekiyor. Müşterinin çıkardığı zorlukları göğüslemen gerekiyor. İşi 10 numara teslim etmen gerekiyor. 5 yıldızını aldıktan sonra o müşteriyle bir sonraki işte çalışıp çalışmayacağını belirleyebilirsin.

Senin zamanına değer veriyorsa, sana yeterli süre tanıyorsa, ekibe dahil olmanı istiyorsa ve senin yaklaşımını anlıyorsa bu müşteriyi hiç kaçırma.

Müşteri her zaman haklı mıdır?

Müşteri her zaman haklı mıdır sence? Bence her zaman haklı değildir. Ama haklı olmadığını düşündüğünde bunu düzgünce aktarmak gerekiyor. Freelance çalışıyorsan konu biraz daha karşı tarafı anlamak ve tatmin etmek. Bazı müşteriler kendi istediklerini yapsan bile tatmin olmuyorlar. Onların tarzlarına adapte olursan istedikleri şekilde işi sunabiliyorsun.

Müşteri İletişimi

Burada hoşuma giden yöntem iş bitinceye kadar hiç ses çıkarmamak değil. Adım-adım ilerlemek. İşi aldıktan sonra ben bunu cuma günü bitireceğim diyebilirsin. İş süresince update verebilirsin müşteriye. Eğer iş gecikecekse gecikeceğinin belirli olduğu an bunu belirtmek en iyisi. İletişim kısmında en büyük hatalardan birisi karşı tarafın anladığını varsaymak. En sık yaptığım şey sürekli update vermek. İlerleme hakkında müşteriye bilgi vermek. O yüzden işi aldıysan maksimum 2 günde bir update geç. İşi zamanında teslim et.

Sakız Etkisi

Görece büyük projelerde başıma gelen bir etkiden bahsetmek istiyorum. Sakız Etkisi.

Şöyle; ilk başta proje güzel bir şekilde başlıyor. Kötü iletişimin olduğu yerlerde 4-5 saatlik bir iş 15-20 saat sürebiliyor. Git-gel arttıkça müşteri daha çok detaya iniyor. O nedenle bu efekt’e girmeden işi çıkartmak gerekiyor. İşin birazcık uzama ihtimali varsa her şeyi bir kenara bırak. Müşteri ne istiyor onu anla ve ipleri çok serbest bırakma.

Related Posts
Leave a Reply

Your email address will not be published.Required fields are marked *