6 min read

Freelancer olabilir misin?

Freelancer olabilir misin?
Photo by Alizée Baudez / Unsplash

Hiç Freelancer İş Yaptın mı? Freelancer veya maaşlı çalışmak hangisi senin daha uygun?

Freelancer çalışırken iletişim çok önemli. Özellikle yaptığın işi karşı tarafa iyi aktarabilmen çok önemli. Müşteriyi iyi anlayıp ve tamamladığın işi iyi aktarabilmek çok önemli.

Çok uzun yıllara dayanan deneyimin olabilir ama hiç freelance iş yapmadıysan Upwork senin için uygun platform olmayabilir. Çünkü maaşlı çalışmak veya kendi işini yapmak.

Önce maaşlı çalışmaktan başlayayım. Maaşlı çalışırken alacağın maaş görece belirlidir. Çok küçük performans primleri gelebilir ama senin performansının değerlendirmesi senin yöneticine bağlıdır. Böyle olduğu için kendini bir şekilde ileri doğru zorlamazsın veya bir işi kısa zamanlı yaptığında ekstra ödüllendirilmessin.

Ama freelance çalışırken durum böyle değildir. Bir işin kapsamını ve bütçesini karşı tarafla birlikte pazarlık yaparak senin belirlemen gerekir. İşi doğru yapman önemli değil, onu karşı tarafa doğru anlatabilmek de önemli.

Freelance çalıştığında sen biraz kapının dışındaki mandal oluyorsun. Yani karşı taraf o işi istemediğinde sözleşmede yazmıyorsa direkt yolları ayırabiliyor. Birine kızdıysa hıncını senden çıkartabiliyor. Stres yönetimine hazır olman, karşı tarafı anlayabiliyor olman gerekiyor. Genelde freelancerları karşı taraf yönlendiriyor ama kendi çalışanı gibi tutup tek tek yapmıyor. Sen outsource bir hizmet veriyorsun ve onun bilmediği bir alanda hizmet veriyorsun. O yüzden büyük oranda işi teslim edebilmek teknik ve iletişim bilgilerine bakıyor. Bunu da upwork’e girmeden önce düşünmeni isterim.

Mesai kavramı senin için önemli mi?

Mesai Kavramı senin için önemli mi? Upwork ile dolar kazanmak için Amerika, Avrupa veya Asya kıtasıyla çalışman gerekebilir. Upwork’te düzenli bir saatte çalışmaya başlamadan önce birkaç ay gece-gündüz farklı saatlerde çalışmaya hazır olmalısın.

Mesai kavramı senin için var mı? Örneğin ben sabah kesinlikle 9’da kahvemi içerek mesaime başlarım, öğlen ara veririm ve akşam 6 olduğunda bilgisayarı kapatırım diyorsan Upwork’te çalışma ve freelance işleri senin için çok uygun olmayabilir. Çünkü burası saat kavramının biraz daha göreceli,esnek olduğu bir yer. İyi tarafı kendi saatlerini belirleyebiliyorsun ama kötü tarafı saatler esnek yani bilgisayarımı kapatırım olayı çok da olmuyor. Eğer birden fazla saat diliminde ve farklı ülkelerde müşterilerle çalışıyorsan belki gece uyanıp çalışman bile gerekebiliyor. Benim ayda bir kaç gecem vardır Amerikalı müşteriler için çalıştığım ve onların da mesai yaptığı günler.

O yüzden eğer upwork’e giriş yapmak istiyorsan biraz daha kendini yokla. Biraz daha düzenli çalışmak isteyen bir kişiysen burası çok da uygun olmayabilir ama bir kaç tane müşteri bulursun onlarla düzenli çalışmaya başlarsın bu bestcase yani en iyi senaryo ama bu en iyi senaryoya ulaşıncaya kadar en azından 2-3 ay belki 5 ay önünde stresli ve farklı zaman dilimlerinde farklı müşterilerle çalışabileceğin bir yol var,patika var lütfen bunu da göz önünde bulundur.

Hangi uzmanlığım para eder?

Upwork’te freelancer iş yaparken kendini nasıl tanımlamalısın? Upwork profilini nasıl doldurmalısın? Upwork doğru profil nasıl oluşturulur?

Ana mesleğini alt dallarına ayırmalısın. Masa başında yapmak için uygun en güçlü yeteneğini sunmalısın. Yeteneklerini keşfetmeye çalış.

Upwork’te profil oluştururken kendini tek bir insan olarak görme, tek bir uzmanlık alanı görme. Mutlaka birden fazla alanda uzmanlığın var. Örneğin tasarımcıysan birden fazla tool kullanabiliyorsun veya retouch işini yapabiliyorsun veya animasyon yapabiliyorsun. Analytics’den örneğin benim gibi veriyi görselleştirebiliyorsun, analiz edebiliyorsun, entegre edebiliyorsun bunlar senin farklı farklı yapabildiğin şeyler. Ben analistim ama ilk işimi google spreadsheet’de yaptım çok alakasız bir şeydi.

Örneğin bir yerde mühendis olarak çalışıyorsan belki excel bilgin çok iyi olabilir. İngilizcen çok iyiyse mesela öğretmensen belki sadece İngilizce-Türkçe çeviri ya da Türkçe-İngilizce çeviri yaparak upwork’ten para kazanabilirsin. Bunun gibi kendini biraz dinle ve ana mesleğini unut,bunu alt dallara ayır. Hangi işini masa başında yapabiliyorsan onunla upwork profili açmaya çalış.

İçinde ben her şeyimi upwork’e koymalıyım hissiyatı olabilir ama bundan kurtul sadece en güçlü ve belki de şu ana kadar hiç para kazanamadığın bir yeteneğin upwork’e çok uygun,onu keşfetmeye çalış ve onu ekle upwork sadece bir tool seni tamamen yansıtan bir profil değil bunu sakın unutma.

Zaman ve Mekan Bağımsız Çalışma

Upwork’te çalışmanın avantajları nelerdir?

En büyük avantajları istediğin zaman istediğin yerden çalışma imkanı sunması. Çocuğumla daha fazla zaman geçirmek benim için gerçekten önemli.

Freelancer olarak hedeflerimden biri de Dünyanın farklı yerlerinde dönüşümlü olarak çalışabilmek. 11 ay sabit bir yerde çalışmaktansa birkaç ay boyunca istediğim ülkede hem çalışıp hem de tatil yapmak istiyorum.

Upwork’ün benim için en iyi avantajlarından bir tanesi lokasyon ve zaman bağımsız çalışmak. Bir aile babasıyım ben 2.5 yaşında bir kızım var Zeynep ve en büyük isteklerimden biri onunla birlikte onun büyüdüğüne birinci elden şahit olmak. Akşam gelince videolarini izlemek istemiyorum,bir ihtiyacı olduğunda,bana bir şey söylemek istediğinde bana gelip söyleyebilmesini istiyorum. Upwork ile birlikte bu diğer freelancer platformları için de geçerli ama benim için upwork. Upwork ile birlikte bu şansa eriştim.

İlerisi için bir planımız var o plan da örneğin 11-11.5 ay tek bir yerde çalışmak değil biraz daha örneğin 3 ay Türkiye’de çalışmak 3 ay Amerika’da çalışmak San Diego’da belki. Daha sonra gelip 6 ay İngiltere’de çalışmak gibi biraz daha dünya vatandaşlığına giden yapıya doğru gitmek. Eskiden 11 ay 11.5 ay çalışıp biriktirdiklerimizle 1-2 hafta tatil yapmaya çalışıyorduk. Özellikle yurt dışına giderken. Hem tatil çok çabuk bitiyor hem diğer 11-11.5 ay çalışırken çok sıkılarak çalışıyorum ama bunun bir orta yolu olmalıydı.

Upwork gibi platformlar aslında hem bir yerde dolaşarak hem de para kazanabileceğim dijital no-madlığın bir girişi oldu benim için. Saat bağımsızlığı olması ayrıca önemli çünkü o anda çalışmak istemeyebilirim. Acil bir iş yoksa o 1 saat belki kızımla parka gitmek veya eşimle film izlemek isteyebilirim. Belki de akşam çalışmak isterim. Belki herkes uyuduğunda çalışmak isterim veya sabah erken kalkıyorumdur saatimi de bana göre ayarlayabilmek en büyük avantajlarımdan birisi oldu. Sanırım bunun için ekleyebileceğim başka bir konu yok.

Moralin mi bozuldu?

Upwork’te birçok işe başvurdun ama hiç geri dönüş alamadın mı? Freelancer çalışabilmek ve istikrarlı şekilde aksiyon alabilmek uzun bir süreç.

Eğer hiç geri dönüş alamıyorsan ya başvurduğun alanları ve profilleri incelemelisin ya da “cover letter”-niyet mektubunu yeniden gözden geçirmelisin.

Loom videosu ekleyerek niyet mektubunun açılıp açılmadığını takip edebilirsin.

Takılıp kalma, her adımını optimize et! Düzenli şekilde dolar kazanmaya başlayacaksın, Moral bozma!

Sürecin herhangi aşamasında moralin bozulmuş olabilir. Örneğin profilini oluşturmak için kendini yetersiz görmüş olabilirsin. Profilini oluşturduktan sonra 15-20 yere başvurup herhangi dönüş almayabilirsin.

Unutma, bu bir süreç. Seninle birebir aynı şeyleri yapan kişinin başarılarını görüp moral bozukluğu yaşama. Moral bozmanın bir anlamı yok. Önemli olan nerede takıldıysan takıldığın yeri net görebilmek, anlamak ve aksiyon almak. Dönüş alamıyorsan ya başvurduğun kişiler-firmalar yanlış veya coverletter’ın yanlış. Loom videosu ekleyebilirsin.

Şöyle düşünebilirsin; su akmaya çalışıyor ama bir yerde takılmış. Orayı açtığında diğer aşamaya geçiyor. Orada yine takılabilir veya devam edebilir. Bu noktada moral bozmayıp bir sonraki aşamayı da çözmek gerekiyor. Süreç profilin oluşturulması, işlere başvurup potansiyel işlerin bulunması, mülakat, işe alınması şeklinde ilerliyor. Her aşamada takılma ihtimalin çok yüksek. Bu videoları zaten daha az takılman için yapıyorum. Discord grubu da seninle benzer insanlarla oluşuyor. Eğer sistematik bakmazsan bu işi erken bırakmak isteyebilirsin. Lütfen bu şekilde bakma ve her adımını iyileştirmeye çalış. İş almaya başladıktan sonra zaten gelirin Upwork üzerinden oluşacak ve daha rahat iş bulabileceksin.